Dịch tiếng trung

Những lỗi dịch thuật gây cười ở Trung Quốc

Nếu bạn đến Trung Quốc và nhìn thấy những câu cảnh báo bằng tiếng Anh như "Hãy lái xe say xỉn" cũng đừng giật mình vì đó có thể là một lỗi dịch thuật.

"Grenade" nghĩa là quả lựu đạn. Nhưng trên thực tế đây là bình cứu hỏa, với từ dùng đúng là "fire extinguisher".

Thực ra, đây là quầy bán đồ dùng một lần. Tại sao "Disposable items" được dịch thành "A time sex thing" là một điều không dễ hiểu.

Con cá chép trong tiếng Anh là "Carp". Nếu viết sai chính tả một chút sẽ thành "Crap" - mang nghĩa "phân".

"Please don't touch yourself. Let us help you to try out" (Xin đừng chạm vào chính mình. Chúng tôi sẽ giúp bạn thử). Trên thực tế, câu tiếng Trung mang nghĩa "Xin đừng chạm vào, chúng tôi sẽ giúp bạn thử".

Không ai muốn một công viên nơi có yếu tố phân biệt chủng tộc (racist). Nhưng trên thực tế, đây là một lỗi dịch thuật. Trong bảng tiếng Trung giới thiệu công viên này là công viên các dân tộc thiểu số.

Dịch tiếng Trung


Thấu hiểu được những lo lắng của khách hàng, Công ty dịch thuật chuyên nghiệp Việt Uy Tín đã chủ trương xây dựng đội ngũ nhân viên dịch thuật tiếng Trung chuyên nghiệp với trình độ chuyên môn và kiến thức tổng quát cao. Việt Uy Tín luôn hiểu rằng, một biên dịch viên tiếng Trung giỏi thì ngoài việc có thể biên phiên dịch tiếng Trung thành thạo thì họ còn phải giỏi cả tiếng Việt. Để có thể làm chủ một ngôn ngữ là chuyện không hề dễ dàng chút nào, mặc dù có thể đó là tiếng mẹ đẻ của bạn. Có thể, hầu hết trong chúng ta đều nghĩ rằng bản thân mình có thể thông thạo được tiếng Việt nhưng chưa chắc đã được như vậy. Muốn trở thành người biên dịch hay, chuẩn xác thì bạn phải sử dụng nhuần nhuyễn tiếng Việt để có thể diễn đạt được hết ý của văn bản gốc sang tiếng Việt. Biên dịch tiếng Trung không chỉ đơn giản là chuyển đổi hai loại ngôn ngữ, mà còn phải giữ được cái hồn, cái ý tứ câu từ của văn bản gốc.

"Hãy trượt và ngã một cách cẩn thận". Thực ra, người viết tiếng Trung muốn cảnh báo rằng "Hãy cẩn thận kẻo trượt ngã".

Không có bảng chữ cái alphabet, hệ thống có hơn 80.000 ký tự, một từ có quá nhiều nghĩa, không dễ tra cứu từ điển, không được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia là những điều cần cân nhắc khi học tiếng Trung.

Vì sao nên dạy tiếng Trung và tiếng Nga

1. Có hơn 80.000 ký tự

Chữ viết Trung Quốc có hơn 80.000 ký tự. Để có thể biết đọc và viết, một người phải ghi nhớ khoảng 2.000 ký tự. Bạn thực sự phải ghi nhớ từng ký tự một bởi lời khuyên đọc to từng ký tự khi học ngoại ngữ không có tác dụng với tiếng Trung.

Không có nguyên tắc phát âm đằng sau ký tự Trung Quốc. Thay vào đó, phiên âm Pinyin - cách thức sử dụng chữ cái alphabet để thể hiện cách phát âm chữ Hán trở thành tiêu chuẩn mới, được sử dụng trong giáo dục để làm từ điển hoặc cho phép người Trung Quốc sử dụng máy tính.

2. Không sử dụng bảng chữ cái alphabet

Tiếng Trung không sử dụng hệ thống chữ cái alphabet.

Tiếng Trung có vô số thổ ngữ, một số rất khó hiểu kể cả khi truyền đạt với những khu vực lân cận. Hãy tưởng tượng một ai đó ở London trò chuyện qua mạng về thời tiết với một người ở New Orleans, khoảng cách rất lớn về phương ngữ trong văn nói biến mất khi truyền đạt bằng văn bản. Ngược lại, chỉ khi bạn đang nghiên cứu về khảo cổ học thì tiếng Hán là ngôn ngữ tiêu chuẩn ở khắp mọi nơi.


Dịch tiếng Trung

Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dịch thuật đa ngôn ngữ, đặc biệt là dịch tiếng Trung,  Dịch thuật Kim Sang đã hoàn thành xuất sắc rất nhiều dự án lớn và nhận được đánh giá cao từ khách hàng là các tập đoàn đa quốc gia, tổ chức chính phủ, tổ chức phi chính phủ, các doanh nghiêp tư nhân trong và ngoài nước.  Có thể nói, đây là những thành quả ban đầu rất đáng khích lệ của dịch vụ Dịch tiếng trung nói riêng và các dịch vụ dịch thuật nói chung của Dịch thuật Kim Sang.




Đó là bởi việc đọc viết bị giới hạn bởi những triều đại cầm quyền trong lịch sử, khi kinh đô là nơi duy nhất bạn có thể học viết chữ. Thay vì thúc đẩy phổ cập và tiêu chuẩn hóa chữ viết trong đại chúng, hàng loạt triều đại ở Trung Quốc lại tiến hành chiến dịch cấm nghiên cứu chữ viết bên ngoài kinh đô. Họ giữ lòng sùng kính với nguồn gốc ngôn ngữ nguyên bản, ngăn cản sự ra đời của bảng chữ cái alphabet.

3. Không tiện khi sử dụng Internet

Bạn làm cách nào để xây dựng bàn phím với hàng chục nghìn ký tự riêng biệt? Không thể. Người Trung Quốc ai cũng phải biết bảng chữ cái alphabet, vì như vậy mới có thể chuyển ký tự tiếng Trung sang hệ thống phiên âm Pinyin, rồi gõ bằng bàn phím qwerty, sau đó chọn chữ cái cần dùng.

4. Không được sử dụng rộng rãi ở các vùng lãnh thổ trên thế giới

Trung Quốc hiện là ngôn ngữ phổ biến nhất thế giới theo bình quân đầu người. Với gần 2 tỷ người nói tiếng Trung, con số này còn nhiều hơn 8 ngôn ngữ phổ biến tiếp theo cộng lại. Tuy nhiên, trong khi tiếng Tây Ban Nha chiếm ưu thế ở 23 quốc gia, tiếng Pháp là ngôn ngữ chính ở 39 quốc gia, thậm chí tiếng Bồ Đào Nha được 10 quốc gia sử dụng như ngôn ngữ chính hoặc ngôn ngữ thứ hai thì chỉ có 4 quốc gia nói tiếng Trung Quốc. Những đất nước này có vị trí địa lý xoay quanh Trung Quốc.

Do đó, nếu mục đích của bạn là dụng tiếng Trung ở phạm vi rộng thì nên xem xét học một ngôn ngữ khác, hoặc thậm chí là tiếng Ấn Độ để có thể sử dụng ở 12 nước trong khu vực châu Phi.

5. Chữ viết đẹp nhưng khó nắm quy tắc

Ký tự Trung Quốc thường xuất hiện trong bức họa truyền thống và tác phẩm nghệ thuật, bởi nét linh hoạt của nó rất dễ pha trộn vào các loại hình nghệ thuật. Tất nhiên phải kể đến thư pháp, một nghệ thuật vẽ những con chữ bằng bút lông và mực tàu. Thay vì dùng hình ảnh thắng cảnh hoặc giai nhân, người ta treo những câu đối cổ được trình bày đẹp mắt để trang trí. Vẻ đẹp sang trọng toát ra từ hình thức của chữ Trung Quốc hoàn toàn khác biệt so với các ngôn ngữ sử dụng bảng chữ cái alphabet.

Chữ Trung Quốc rất đẹp và có sự liên kết với các tác phẩm nghệ thuật, tuy nhiên không thiết thực trong nhiều tình huống.



Điều không may ở đây là có đến hơn 200 bộ thủ tiếng Trung cần nhớ. Bộ thủ là từng dạng chữ được gom lại thành nhóm để sắp xếp. Có bộ thủ chỉ một nét, có bộ thủ phức tạp tới 17 nét. Vị trí của từng bộ thủ cũng không cố định, có thể bắt gặp ở trên, dưới, trái, phải và xung quanh tùy vào từng chữ.

6. Từ luôn gắn với ngữ cảnh

Tiếng Trung là ngôn ngữ phức tạp bậc nhất thế giới. Hiếm khi một từ được dịch thành một nghĩa duy nhất sang ngôn ngữ khác, bởi tất cả phụ thuộc vào ngữ cảnh. Đến từ một nền văn hóa khác và nghe người bản xứ trò chuyện cũng giống như việc tham dự một bữa tiệc của cơ quan một người bạn và cố gắng hiểu những câu chuyện đùa bên trong đó. Chỉ trừ việc thay vì dành 8 tiếng mỗi ngày tiếp xúc với nhau như ở cơ quan, người Trung Quốc có 5.000 năm lịch sử để luyện tập ngôn ngữ này.

7. Nhiều thành ngữ, tục ngữ phức tạp

Ngôn ngữ nào cũng có thành ngữ, tục ngữ. Tiếng Trung Quốc cũng như vậy, tuy nhiên không hề đơn giản. Một thành ngữ, tục ngữ (gọi là chengyu) thường gồm 4 từ và tạo thành một nghĩa ám chỉ. Để hiểu cả câu, việc dịch được từng từ là chưa đủ mà bạn còn phải nắm được những từ đó ghép với nhau thể hiện câu chuyện gì. Chẳng hạn, "Đi ngang qua ruộng dưa nhớ đừng ngồi xuống sửa giày, đứng dưới vườn mận thì không nên sửa mũ", "giết gà dọa khỉ" là những câu người nước ngoài khó nắm bắt được ý, trong khi người Trung Quốc rất ưa chuộng sử dụng lối nói văn chương này.

8. Khó sử dụng từ điển

Một trong những thách thức lớn nhất của người học tiếng Trung là sử dụng từ điển. Việc học cách tra cứu trong từ điển mất thời gian tương đương với cả một học kỳ ở trường học. Hơn thế nữa, Trung Quốc có rất nhiều loại từ điển. Chữ giản thể và chữ phồn thể được sử dụng song song, có ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng mục đích và bối cảnh khác nhau.